Geschiedenis van Valencia

Het Santo Cáliz van Valencia: de Heilige Kelk die aan Napoleon ontsnapte

In de kathedraal van Valencia wordt een van de bijzonderste religieuze voorwerpen ter wereld bewaard. Het Santo Cáliz overleefde oorlog, plundering en zelfs een schipbreuk.

De kelk van het Laatste Avondmaal

Volgens de christelijke traditie zou Jezus deze kelk hebben gebruikt tijdens het Laatste Avondmaal. Op de avond voor zijn kruisiging deelde hij met zijn apostelen brood en wijn. Binnen het christendom vormt deze gebeurtenis de oorsprong van de eucharistie, waarin het leven, het offer en de boodschap van Jezus worden herdacht.

Voor veel gelovigen is het Santo Cáliz daarom meer dan een kostbaar historisch voorwerp. De kelk staat symbool voor verbondenheid, opoffering, vergeving en hoop. Hij wordt bovendien vaak in verband gebracht met de legendarische Heilige Graal, waarnaar ridders volgens middeleeuwse verhalen eeuwenlang zouden hebben gezocht.

Of dit werkelijk de kelk is die Jezus gebruikte, kan niet onomstotelijk worden bewezen. Wel staat vast dat het bovenste gedeelte een zeer oude drinkbeker van agaat is, afkomstig uit het Midden-Oosten. De rijkversierde voet en de gouden handvatten werden pas eeuwen later toegevoegd.

Een enorme plundering

Tijdens de invasie van Spanje door de troepen van Napoleon dreigde ook deze bijzondere schat verloren te gaan. Het Franse leger plunderde kerken, kloosters, paleizen en zelfs koninklijke graven. Kunstwerken, goud, zilver en religieuze voorwerpen werden meegenomen of omgesmolten.

Volgens de Spaanse historicus Francisco García del Junco behoorden de Napoleontische kunstroven in Spanje tot de grootste plunderingen uit de geschiedenis, vergelijkbaar met de grootschalige kunstroof tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Verborgen in een kleine kist

Om het Santo Cáliz uit handen van de Fransen te houden, werd het vanuit Valencia eerst naar Alicante en vervolgens over zee naar Ibiza gebracht. De kelk reisde verborgen in een kleine kist, samen met tientallen andere kisten met waardevolle bezittingen uit de kathedraal.

Tijdens de overtocht kwamen de schepen in een zware storm terecht en leden zij schipbreuk. Van de ongeveer zestig kisten konden er slechts tweeëntwintig worden gered. Wonder boven wonder bevond de kleine kist met het Santo Cáliz zich tussen de geredde lading.

De moedige bewaker van de kelk

Een belangrijke rol bij de bescherming van de kelk was weggelegd voor de Valenciaanse priester Pedro Vicente Calbo, wiens naam ook als Calvo wordt geschreven. Hij vertrouwde vrijwel niemand en hield de plaats waar de relikwie verborgen lag strikt geheim.

Niemand mocht de kelk zonder zijn toestemming bewaken of verplaatsen. Wat destijds misschien als overdreven achterdocht werd beschouwd, bleek uiteindelijk de redding van een van de grootste schatten van Valencia.

Na jaren van omzwervingen, oorlog en gevaar keerde het Santo Cáliz uiteindelijk veilig terug naar Valencia.

Gebaseerd op historisch onderzoek van Francisco García del Junco, auteur van het boek Los robos de Napoleón en España. Controleer voor een bezoek altijd de actuele openingstijden van de kathedraal.